Bitkiler akvaryumdaki nitratı kullanarak nitrat konsantrasyonunun düşük kalmasını sağlar. Bunun haricinde sudaki oksijen miktarını arttırırlar. Yavru balıkların saklanmasına imkan verirler. Bu sayede yavru balıklar yetişkin balıklara yem olmaz.
Balık dışkısının son ürünü nitrattır. Bitkisiz akvaryumda su değişimi yapılana kadar nitrat konsantrasyonu sürekli olarak artar. Akvaryumda bitki bulundurulacak olursa nitratın bir kısmı bitkiler tarafından kullanılır. Neticede yüksek nitrat konsantrasyonu yüzünden balıkların hastalanma ya da hayatını kaybetme riski azalır.
Fotosentez yaptıkları için akvaryum bitkileri oksijen üretir. Böylece sudaki oksijen miktarını arttırmış olurlar. Tabi bunu ışık olduğu sürece yaparlar. Geceleri oksijen üretmeyeceklerdir. Bitkilerin fotosentez yapması için aydınlatma geceleri açık bırakılmamalıdır. Çünkü balıkların da uyumaya ihtiyacı vardır.
Lepistes ve moli balığı gibi bazı balık türleri sürekli olarak ürer. Ancak bu türler kendi yavrularını yiyen canlılardır. Bitkili akvaryumda yavru balık ölümleri daha az olur. Bitkilerin bir diğer faydası yosun gelişimini engellemeleridir. Yosunlar ile bitkiler aynı besin maddelerine ihtiyaç duyar. Bitkilerin olduğu akvaryumda yosunlar aşırı çoğalamaz. Çünkü besin maddelerinin çoğu bitkiler tarafından kullanılır.